مقالات آموزشي

آموزش c++ - فصل سوم - ثابتها

Wed, 27 Dec 2006 14:38:00 GMT

جهت دانلود فايل پي دي اف اينجا راست كليك و گزينه save target as را انتخاب كنيد.

فصل سوم
ثابتها
ثابتها (Constants) عبارتهايي با مقدار ثابت و قطعي هستند.

<**ادامه مطلب...**>
ليترال ها
ليترالها (literals) براي بيان مقادير مشخص در متن كد (source code) مورد استفاده قرار مي‌گيرند. در فصل قبل ما از ليترالها براي قرار دادن مقدار، درون متغير يا بيان يك عبارت جهت چاپ استفاده كرديم. مثال:
a = 5;
در اين قطعه كد عدد 5 يك ليترال مي باشد. ثابتهاي ليترالي مي توانند اعداد صحيح، اعداد اعشاري، كاراكتر، رشته هاي حرفي، و مقادير منطقي باشند.
اعداد صحيح
1776
707
-273
اينها ثابتهاي عددي هستند كه مقادير صحيح در مبناي 10 را نشان مي دهند. براي نوشتن ثابتهاي عددي نيازي به استفاده از " و يا هر كاراكتر ديگري نيست. علاوه بر مبناي 10 در C++ مي توان از مبناي 8 و يا 16 نيز استفاده كرد. به اين ترتيب كه جهت استفاده از مبناي 8 ابتداي عدد، رقم صفر (0) و براي استفاده از مبناي 16 در ابتداي عدد صفر و ايكس (0x) قرار مي گيرد. مقادير زير همگي با هم برابر هستند:
75         // decimal
0113       // octal
0x4b       // hexadecimal
تمام اعداد بالا بيانگر عدد 75 هستند. اولي در مبناي 10، دومي در مبناي 8 و سومي در مبناي 16 مي باشد.
كامپايلر همواره به ليترالها يك نوع را اختصاص مي‌دهند. ليترالهاي عددي صحيح به عنوان int در نظر گرفته مي شوند. به علاوه ما مي توانيم صريحا مشخص كنيم كه ليترال از نوع unsigned int و يا long int است؛ به اين صورت كه در انتهاي عدد اگر u قرار گيرد بيانگر unsigned int و اگر l قرار گيرد بيانگر long int مي‌باشد. مثال:
76         // int
76u        // unsigned int
76l        // long
76ul       // unsigned long
پسوندهاي بالا هم مي توانند حروف بزرگ باشند و هم حروف كوچك.

اعداد مميز شناور (اعشاري)
اين اعداد از يك عدد دهدهي به همراه e و يك عدد صحيح تشكيل شده اند. عددي كه بعد از حرف e مي آيد بيانگر توان 10 عدد اعشاري مي باشد. مثال:
3.14159    // 3.14159
6.02e23    // 6.02 x 1023
1.6e-19    // 1.6 x 10-19
3.0        // 3.0
اولين عدد بيانگر عدد پي (Л)، دومي عدد آوگادرو و سومي مقدار شارژ الكتريكي يك الكترون است. تمام اين اعداد با تقريب محاسبه شده اند هستند.
نوع پيش فرض براي ليترالهاي اعشاري double مي باشد. اگر شما صريحا بخواهيد نوع آن را مشخص كنيد براي float از f و براي double از l در انتهاي عدد استفاده مي كنيم. مثال:
3.14159L   // long double
6.02e23f   // float
حروف e، f و l كه در اعداد اعشاري ثابت استفاده مي شوند هم مي توانند بزرگ و هم مي توانند كوچك باشند و تفاوتي ميان حالت اين حروف وجود ندارد.
كاراكترها و رشته ها
كاراكترها و رشته ها ثابتهاي غير عددي هستند كه از مجموعه‌اي از يك يا چند كاراكتر تشكيل شده‌اند. مثال:
"z"
"p"
"Hello world"
"How do you do?"
دو عبارت اول بيانگر ثابت تك كاراكتري هستند و دو عبارت بعدي رشته هاي حرفي را تشكيل مي دهند. توجه داشته باشيد براي بيان يك كاراكتر آن را بين (‘) و براي بيان رشته ها (كه بيش از يك كاراكتر هستند) آن را بين (") قرار مي‌دهند. هنگام استفاده از كاراكتر و يا رشته حتماً مي‌بايست آنها را بين ‘ و “ قرار داد تا كامپايلر آنها را با متغير اشتباه نگيرد. به عنوان مثال دو عبارت زير با هم كاملا تفاوت دارند:
x
"x"
x بيانگر يك متغير با نام x مي‌باشد در حالي كه ‘x’ بيانگر يك ليترال كاراكتري مي‌باشد.
در رشته ها كاراكترهايي وجود دارد كه نمايش آنها مشكل و يا غير ممكن است مانند كاراكتر خط جديد و يا كاراكتر tab. براي نمايش اين كاراكترها از \ به همراه يك حرف استفاده مي شود به اين كاراكترها back slash characters هم گفته مي‌شود. در زير ليستي از اين كاراكترها آورده شده است:
\n newline خط جديد
\r carriage return به ابتداي سطر رفتن
\t tab 8 كاراكتر به جلو
\v vertical tab 8 خط به پايين
\b backspace پاك كردن كاراكتر قبلي
\f form feed (page feed) صفحه بعد
\a alert (beep) بوق اخطار
\" single quote (") ‘كاراكتر
\" double quote (") “كاراكتر
\? question mark (?) علامت سوال
\\ backslash (\) \كاراكتر
مثال:
"\n"
"\t"
"Left \t Right"
"one\ntwo\nthree"
به علاوه شما مي‌توانيد هر كاراكتري را تنها با آوردن كد ASCII آن كاراكتر بعد از \ بيان كنيد. عدد كد اسكي مي‌بايست در مبناي 8 و يا در مبناي 16 باشد. در حالت اول (مبناي 8) ارقام درست بعد از \ قرار مي‌گيرند. اما در حالت دوم بعد از \ حرف x و سپس ارقام در مبناي 16 قرار مي‌گيرند.
ليترالهاي رشته‌اي مي‌توانند در بيش از يك خط امتداد پيدا كنند اين كار با قرار دادن \ در انتهاي خط ناتمام انجام مي‌پذيرد. مثال:
"string expressed in \
two lines"
شما حتي مي‌توانيد چند رشته را به يكديگر اتصال دهيد. مثال:
"this forms" "a single" "string" "of characters"
در بين رشته‌ها مي‌توان از فضاي خالي، خط جديد، + و ديگر كاراكترهاي مجاز كه فضاي خالي را بيان مي‌كنند استفاده نمود.
ليترالهاي منطقي
تنها دو مقدار معتبر براي اين نوع وجود دارد: true و false. در C++ نوع اين مقادير به عنوان bool در نظر گرفته مي‌شود.

ثابتهاي تعريف شده (#define)
شما با استفاده از رهنمون پيش پردازنده #define مي‌توانيد ثابتهايي را تعريف كرده و يك مقدار به آن نسبت دهيد. روش تعريف اين ثابتها به شكل زير است:
#define identifier value
مثال:
#define PI 3.14159265
#define NEWLINE "\n"
عبارات بالا دو ثابت جديد به نامهاي PI و NEWLINE تعريف مي‌كنند. وقتي شما اين ثابتها را تعريف كرديد مي‌توانيد در بقيه كد از آنها همانند ديگر ليترالها استفاده كنيد. مثال:
// defined constants: calculate circumference

#include <iostream>
using namespace std;

#define PI 3.14159
#define NEWLINE "\n";

int main ()
{
double r=5.0; // radius
double circle;

circle = 2 * PI * r;
cout << circle;
cout << NEWLINE;

return 0;
}
نتيجه:
31.4159
كاري كه پيش‌پردازنده در اينجا انجام مي‌دهد اين است كه هر جا درون كد، متغير تعريف شده بعد از # (در اين مثال PI و NEWLINE) وجود داشته باشد، آن را با مقدار تعيين شده در خط رهنمون تعويض مي‌كند.
دستور #define يك عبارت معتبر در c++ نيست ولي به عنوان يك دستور تعريف شده در پيش‌پردازنده به كار مي‌رود، در نتيجه نيازي به قرار دادن ; در انتهاي جمله نمي‌باشد. اگر شما از ; در انتهاي جمله استفاده كنيد آنوقت ; در هر جايي كه پيش‌پردازنده عمليات تعويض را انجام مي‌دهد اضافه خواهد شد.

ثابتهاي اعلان شده (const)
با قرار دادن پيشوند const در هنگام تعريف يك متغير شما مي‌توانيد يك ثابت با نوع مشخص همانند يك متغير تعريف كنيد. مثال:
const int pathwidth = 100;
const char tabulator = "\t";
const zipcode = 12440;
در خط سوم چون ما نوع متغير را تعريف نكرده‌ايم، كامپايلر نوع اين متغير را به طور پيش فرض int در نظر مي‌گيرد.

آموزش c++ - فصل دوم - متغيرها و انواع داده

Mon, 25 Dec 2006 13:20:00 GMT

براي دريافت فايل پي دي اف اينجا راست كليك كنيد سپس گزينه save target as را انتخاب نماييد.

فصل دوم

متغيرها و انواع داده اي

<**ادامه مطلب...**>

در فصل قبل ما چندين خط كدنويسي كرديم تا تنها بتوانيم يك جمله را در صفحه نمايش نشان دهيم در صورتي كه ما مي توانستيم آن را براحتي در صفحه نمايش تايپ كنيم. اما برنامه نويسي به چاپ كردن متن در صفحه نمايش خلاصه نمي شود. براي اينكه بتوانيم برنامه هاي كارآمد و مفيد بنويسيم نياز است تا با مفهوم متغير آشنا شويم.

فرض كنيد من از شما مي خواهم عدد 5 را در ذهن خود به خاطر بسپاريد. سپس مي گويم عدد دو را حفظ كنيد. حالا مي گويم به عدد اول يك واحد اضافه كنيد. آنوقت از شما مي خواهم عدد دوم را از عدد اول كم كنيد و نتيجه را به من بگوييد. نتيجه 4 مي شود. اين عملياتي كه شما در ذهن خود انجام داديد تشبيهي است از عملياتي كه كامپيوتر براي همين كار انجام مي دهد. كد زير همان كاري را كه شما در ذهن خود انجام داديد، محاسبه مي كند:

a = 5;

b = 2;

a = a + 1;

result = a - b;

اين نمونه اي از يك عمليات ساده بر روي اعداد صحيح بود. كامپيوتر قادر است ميليونها عدد را همزمان در حافظه خود ذخيره كند و روي آنها عمليات پيچيده رياضي انجام دهد.

براي اين منظور ما مي توانيم يك متغير جهت اختصاص بخشي از حافظه تعريف كنيم و عددي را در آن ذخيره كنيم. هر متغير نياز به يك نام يا معرف دارد تا از ديگر متغيرها قابل تفكيك باشد. به عنوان مثال در كد قبل ما سه متغير با نام هاي a ، b و result داشتيم به همين ترتيب ما مي توانيم هر نامي براي متغير خود انتخاب كنيم البته تا زماني كه قواعد نامگذاري را رعايت كنيم.

شناسه

يك شناسه (نام متغير) معتبر رشته اي از يك يا چند حرف، رقم و يا زير خط (_) مي باشد. فضاي خالي، نشانه ها و كاراكترهاي نقطه گذاري نمي توانند در نام يك متغير به كار روند. نام يك متغير بايد با حرف و يا زير خط شروع شود. نكته ديگر هنگام انتخاب نام اين است كه نبايد از كلمات رزرو شده توسط كامپايلر استفاده كرد زيرا باعث تداخل شده و ايجاد مشكل در اجراي برنامه مي كند. كلمات رزرو شده عبارتند از:

asm, auto, bool, break, case, catch, char, class, const, const_cast, continue, default, delete, do, double, dynamic_cast, else, enum, explicit, export, extern, false, float, for, friend, goto, if, inline, int, long, mutable, namespace, new, operator, private, protected, public, register, reinterpret_cast, return, short, signed, sizeof, static, static_cast, struct, switch, template, this, throw, true, try, typedef, typeid, typename, union, unsigned, using, virtual, void, volatile, wchar_t, while

and, and_eq, bitand, bitor, compl, not, not_eq, or, or_eq, xor, xor_eq

هر كامپايلر ممكن است علاوه بر كلمات ذكر شده كلمات ديگري را نيز رزرو كرده باشد.

ü زبان C++ يك زبان حساس به حالت حروف مي باشد (case sensitive) به اين معني كه حالت كوچك يك حرف با حالت بزرگ آن حرف متفاوت است. به عنوان مثال Result ، RESULT و result با يكديگر متفاوت بوده و هر كدام مي توانند يك متغير جداگانه باشند.

انواع داده اي بنيادي

هنگام برنامه نويسي ما متغيرها را در حافظه كامپيوتر ذخيره مي كنيم. ولي قبل از آن بايد مشخص كنيم كه چه چيزي را مي خواهيم در حافظه قرار دهيم. يك عدد صحيح كوچك، يك عدد اعشاري، يك حرف و ... .

حافظه كامپيوتر به اجزاي كوچكي به نام بايت (byte) تقسيم مي شود. در C++ هم كوچكترين واحد حافظه كه مي تواند مديريت شود بايت است. يك بايت مي تواند حاوي يك حرف و يا يك عدد كوچك باشد (عددي بين 0 تا 255) . علاوه بر اين كامپيوتر مي تواند با داده هايي كه از چند بايت تشكيل شده اند نظير اعداد اعشاري و اعداد بسيار بزرگ كار كند.

در جدول زير شما خلاصه اي از انواع داده اي پايه و محدوده مقاديري كه مي توانند بگيرند را مشاهده مي كنيد:

نام	شرح	اندازه (byte)	محدوده
`char`	كاراكتر يا عدد صحيح كوچك	1	signed: -128 to 127 unsigned: 0 to 255
`short int` (`short`)	عدد صحيح كوچك	2	signed: -32768 to 32767 unsigned: 0 to 65535
`int`	عدد صحيح	4	signed: -2147483648 to 2147483647 unsigned: 0 to 4294967295
`long int` (`long`)	عدد صحيح بزرگ	4	signed: -2147483648 to 2147483647 unsigned: 0 to 4294967295
`bool`	مقدار منطقي (true يا false)	1	true or false
`Float`	اعداد اعشاري (مميز شناور)	4	3.4e +/- 38 (7 digits)
`double`	عدد اعشاري با دقت مضاعف	8	1.7e +/- 308 (15 digits)
`long double`	عدد بزرگ اعشاري با دقت مضاعف	8	1.7e +/- 308 (15 digits)

ü اندازه متغيرها بسته به نوع كامپايلر و يا معماري كامپيوتر ممكن است متفاوت باشد.

اعلان يك متغير

براي استفاده از متغير ابتدا ما بايد آن را اعلان يا تعريف كنيم تا مشخص شود نام متغير چيست و از چه نوع داده اي مي خواهيم استفاده كنيم. نحوه تعريف متغير به اين صورت است كه ابتدا نوع و به دنبال آن نام متغير را مي نويسيم. به عنوان مثال:

int a;

float mynumber;

در خط اول يك متغير از نوع int با نام a و در خط دوم يك متغير از نوع float با نام mynumber تعريف شده است. پس از اعلان متغيرها مي توان از آنها در حوزه اي كه تعريف شده اند استفاده كرد.

اگر بخواهيد چند متغير از يك نوع را تعريف كنيد مي توانيد در يك جمله و با جدا كردن نام متغيرها توسط كاما (,) اين كار را انجام دهيد. مثال:

int a, b, c;

اين خط سه متغير از نوع int را تعريف مي كند. جمله بالا دقيقاً مانند جمله پايين عمل مي كند:

int a;

int b;

int c;

انواع داده صحيح همانند char، short، long و int بسته به نوع محدوده اي كه نياز داريم
مي تواند علامت دار (signed) يا بدون علامت (unsigned) باشد. انواع علامت دار مي توانند حاوي اعداد منفي و مثبت باشند در صورتي كه اعداد بدون علامت تنها مي توانند شامل اعداد مثبت باشند. اين كار توسط قرار گرفتن كلمه signed و يا unsigned قبل از عبارت نوع داده مشخص مي شود. مثال:

unsigned short int NumberOfSisters;

signed int MyAccountBalance;

اگر ما از اين كلمات استفاده نكنيم كامپايلر به طور پيش فرض نوع داده اي را signed (علامت دار) در نظر مي گيرد. به اين ترتيب به جاي خط دوم كد بالا مي توانيم بنويسيم:

int MyAccountBalance;

هر دو يك معني را مي دهند. البته به غير از نوع char كه اگر بدون signed يا unsigned‌ به كار رود مقادير ذخيره شده در آن به عنوان كاراكتر در نظر گرفته مي شوند. در صورتي كه بخواهيم مقادير عددي در اين نوع داده ذخيره كنيم حتما بايد از كلمات signed يا unsigned در هنگام تعريف متغير استفاده كنيم.

كلمات short و long مي توانند به تنهايي به عنوان نوع داده در نظر گرفته شوند. كامپايلر آنها را به طور پيش فرض short int و long int در نظر مي گيرد. به عنوان مثال دو عبارت:

short Year;

short int Year;

با هم تفاوتي ندارند.

كلمات signed و unsigned مي توانند به تنهايي به جاي نوع داده قرار گيرند كه به ترتيب signed int و unsigned int در نظر گرفته مي شوند. دو عبارت زير با يكديگر برابر هستند:

unsigned NextYear;

unsigned int NextYear;

متغيرها در هر جايي از برنامه مي توانند تعريف شوند و فقط زماني مي توان از يك متغير استفاده كرد كه آن را قبلاً تعريف كرده باشيم.

برنامه زير نمونه اي ازاستفاده از متغيرها مي باشد:

// operating with variables

#include <iostream>

using namespace std;

int main ()

  // declaring variables:

  int a, b;

  int result;

  // process:

  a = 5;

  b = 2;

  a = a + 1;

  result = a - b;

  // print out the result:

  cout << result;

  // terminate the program:

  return 0;

نتيجه:

حوزه يك متغير

حوزه يك متغير به محدوده اي در برنامه گفته مي شود كه آن متغير در آن محدوده تعريف شده است. يك متغير مي تواند داراي حوزه سراسري (global) باشد و يا داراي حوزه محلي (local) باشد. يك متغير سراسري در جايي درون بدنه اصلي برنامه و خارج از توابع تعريف مي شود در حالي كه متغير محلي درون يك تابع يا يك بلوك تعريف مي شود.

متغيرهاي سراسري در هر جايي از برنامه مي توانند مورد استفاده قرار گيرند. اما حوزه تعريف يك متغير محلي محدود به ناحيه اي است كه توسط { و } بسته و در آن ناحيه تعريف شده باشند. به عنوان مثال اگر يك متغير در ابتداي يك تابع (مثل تابع main) تعريف شود، از آنجا تا { كه تابع خاتمه مي يابد متغير تعريف شده است. اگر در يك تابع يك متغير تعريف شود نمي توان از همان متغير در يك تابع ديگر استفاده استفاده كرد.

مقداردهي اوليه متغير

زماني كه يك متغير را تعريف مي كنيم مقدار آن متغير نامشخص است. اما ممكن است شما بخواهيد در همان زمان تعريف يك مقدار مشخص به آن بدهيد. براي اين كار شما بايد متغير را مقداردهي اوليه (initialize) كنيد. در C++ دو راه براي اين كار وجود دارد:

راه اول كه در c هم به همين نحو است اين است كه بعد از نام متغير علامت مساوي و سپس مقدار اوليه را مي نويسيم:

type identifier = initial_value ;

به عنوان مثال براي تعريف يك متغير به نام a و اختصاص مقدار اوليه صفر به آن به صورت زير اقدام
مي نماييم.

int a = 0;

راه ديگر مقدار دهي اوليه با كمك سازنده (constructor) مي باشد به اين صورت كه بعد از نام متغير مقدار اوليه را بين پرانتز مي نويسيم.

type identifier (initial_value) ;

مثال:

int a (0);

هر دو راه مقدار دهي اوليه يكسان و معتبر مي باشد:

// initialization of variables

#include <iostream>

using namespace std;

int main ()

  int a=5;               // initial value = 5

  int b(2);              // initial value = 2

  int result;            // initial value undetermined

  a = a + 3;

  result = a - b;

  cout << result;

  return 0;

نتيجه:

معرفي رشته ها

متغيرهاي غير عددي كه رشته اي از كاراكترها را در خود ذخيره مي كنند رشته (string) ناميده مي شوند. كتابخانه زبان C++ توسط كلاس string از اين رشته ها پشتيباني مي كند. String‌ يك نوع داده اي بنيادي نيست اما در اكثر كاربردهاي ساده همانند اين انواع داده اي عمل مي كند.

اولين تفاوت اين نوع با نوع داده اي بنيادي اين است كه براي استفاده از اين نوع مي بايست سرفايل (header file) string.h به برنامه اضافه شود.

// my first string

#include <iostream>

#include <string>

using namespace std;

int main ()

  string mystring = "This is a string";

  cout << mystring;

  return 0;

نتيجه:

This is a string

همانطور كه در مثال بالا مي بينيد نوع string نيز همانند ديگر انواع عددي تعريف و مقداردهي اوليه مي شود. براي string ها هر دو نوع مقداردهي مجاز است:

string mystring = "This is a string";

string mystring ("This is a string");

مثالي ديگر از استفاده از رشته ها:

// my first string

#include <iostream>

#include <string>

using namespace std;

int main ()

  string mystring;

  mystring = "This is the initial string content";

  cout << mystring << endl;

  mystring = "This is a different string content";

  cout << mystring << endl;

  return 0;

نتيجه:

This is the initial string content

This is a different string content

آموزش c++ - فصل اول - ساختار برنامه در c++

Tue, 19 Dec 2006 16:57:00 GMT

براي دانلود فايل پي دي اف اينجا راست كليك كنيد سپس گزينه save target as را انتخاب نماييد.

فصل اول

ساختار برنامه در C++

<**ادامه مطلب...**>

يكي از بهترين راهها براي يادگيري برنامه نويسي نوشتن يك برنامه است. در اينجا يك برنامه ساده C++ ارائه ميگردد:

// my first program in C++

#include <iostream>

using namespace std;

int main ()

  cout << "Hello World!";

  return 0;

نتيجه اجراي برنامه:

Hello World!

اين يكي از ساده ترين برنامه هايي است كه ميتوان در C++ نوشت اما در عين حال شامل اجزاي اصلي اين زبان مي باشد.

روش ويرايش و اجراي يك برنامه بسته به نوع كامپايلر متفاوت مي باشد. به عنوان مثال اگر از Microsoft visual studio استفاده مي كنيد ابتدا از منوي فايل گزينه new را انتخاب كنيد، سپس گزينه C++ source file را انتخاب و محل آن را مشخص و دكمه ok را بزنيد. پس از نوشتن برنامه دكمه F7 و براي اجرا دكمه ctrl + F5 را بزنيد.

// my first program in C++

اين يك خط توضيح است. هر خطي كه با // شروع شود به عنوان توضيحات در نظر گرفته مي شود و در برنامه تأثيري ندارد. برنامه نويس از اين خط جهت بيان توضيح كوتاه راجع به برنامه خود استفاده
مي كند.

#include <iostream>

خطي كه با # شروع مي شود رهنموني است براي پيش پردازنده. اين خط به پيش پردازنده (كه قبل از كامپايلر اجرا مي شود) مي گويد كه فايل iostream.h را به برنامه اضافه كن. اين فايل شامل
دستورالعمل هاي پايه جهت انجام عمليات ورودي و خروجي است و به برنامه اضافه شده تا بعدا از دستورالعمل هاي آن در برنامه استفاده شود.

using namespace std;

تمام عناصر اساسي برنامه C++ در فضاي نامي به نام std قرار دارد. پس همواره اين خط بايد در برنامه قرار گيرد.

int main ()

اين خط نحوه تعريف تابع اصلي برنامه مي باشد. تابع main تابعي است كه تمام برنامه هاي C++ از آنجا شروع به اجرا مي كنند. براي كامپايلر مهم نيست كه قبل و يا بعد از اين تابع چه كدهاي ديگري قرار دارد بلكه همواره اولين دستوري كه در تابع main قرار دارد در شروع برنامه اجرا مي گردد.

cout << "Hello World";

اين يك جمله ساده در C++ است. كارش اين است كه در صفحه نمايش عبارت Hello World را چاپ مي كند. دستور cout در فايل iostream.h اعلان شده است. به همين خاطر ما در ابتداي برنامه از دستور #include <iostream> استفاده كرديم. هر جمله اي در C++ با ; خاتمه مي يابد.

return 0;

دستور return باعث مي شود كه تابع main پايان بيابد. به دنبال دستور return معمولا يك مقدار بازگشتي يا كدي كه مقدار بازگشتي دارد قرار مي گيرد. مقدار صفر در اصل بيانگر خاتمه يافتن برنامه بدون هيچ اشكالي مي باشد.

يك برنامه C++ از قسمتهايي به نام بلوك تشكيل شده است كه هر بلوك با { شروع و با } خاتمه مي يابد. معمولا دستورات C++ را در خطهاي مجزا مي نويسند ولي اين به معناي الزامي بودن اين كار نيست. به عنوان مثال به جاي:

int main ()

  cout << " Hello World ";

  return 0;

شما مي توانيد بنويسيد:

int main () { cout << "Hello World"; return 0; }

هر دو روش نگارش يك معني براي كامپايلر دارد.

حالا مي خواهيم جملات ديگري به برنامه اضافه كنيم:

// my second program in C++

#include <iostream>

using namespace std;

int main ()

  cout << "Hello World! ";

  cout << "I"m a C++ program";

  return 0;

خروجي برنامه به شكل زير مي باشد:

Hello World! I"m a C++ program

مي توان برنامه را به اين شكل نيز نوشت:

int main ()

  cout <<

    "Hello World!";

  cout

    << "I"m a C++ program";

  return 0;

خروجي حاصل تفاوتي با قبلي ندارد. قوانين جملات C++ براي رهنمون هاي پيش پردازنده (#) صادق نيست يعني هر دستوري كه بعد از # قرار مي گيرند مي بايست در خط مجزايي قرار داشته باشد و در انتهاي اين دستورات ; قرار نمي گيرد.

توضيحات

توضيحات قسمتي از برنامه C++ است كه توسط كامپايلر در نظر گرفته نمي شود و در اصل كاري انجام نمي دهند. دو راه براي قرار دادن توضيحات در برنامه وجود دارد. اول استفاده از // و دوم قرار دادن متن بين /* */ .

// line comment

/* block comment */

اولي توضيح خطي است و هر چيزي كه بعد از // قرار بگيرد تا انتهاي خط توسط كامپايلر ناديده گرفته
مي شود. دومي توضيح چند خطي است و از */ تا اولين /* اي كه ظاهر شود توسط كامپايلر ناديده گرفته مي شود. مثال زير نحوه استفاده از توضيحات را نشان مي دهد:

/* my second program in C++

   with more comments */

#include <iostream>

using namespace std;

int main ()

  cout << "Hello World! ";     // prints Hello World!

  cout << "I"m a C++ program"; // prints I"m a C++ program

  return 0;

اگر هنگام قرار دادن توضيحات در برنامه از // يا /* */ استفاده نشود به احتمال قوي برنامه پيغام خطا صادر كرده و اجرا نمي شود.